Celebrating the Queen’s Legacy, 2012.

I passed this before i got off the bus at Punchbowl today, and so i walked back and took a picture. Here is a nice description of some of the events taking place this Sunday, September, 2, 2012.

Also, one week later on the 8th, more celebration, Hilo style.

[How about everywhere else? Anybody have information on other celebrations?]

ONIPAA

ONIPAA

Celebration of Queen Liliuokalani’s birthday, 1912.

[Found under: “Bits of News”]

This coming 2nd of September is the Birthday of Queen Liliuokalani who will be 74 years old. Go, all you who have aloha for your alii, and visit the royal one.

(Kuokoa Home Rula, 8/29/1912, p. 3)

Ka la 2 ae nei o Sepatemaba...

Kuokoa Home Rula, Buke X, Helu 35, Aoao 3. Augate 29, 1912.

Book of the story of Leinaala, 1891.

[Found under: “Hawaii News.”]

There are some typesetters of the [Hawaii] Holomua Newspaper setting type of that famous kaao, Leinaala, as a book; it will be ready and for sale to the public perhaps within ten days [anahulu]. Being that this was a story that was beloved by many people when it was published half in the “Elele” and finished in the newspaper “Ko Hawaii Pae Aina,” it will certainly be much sought after. The cost per copy is $1.50.

[Does anyone know of any library where this book might be found?]

(Kuokoa, 8/29/1891, p. 3)

E ia kekahi mau lima poahi hoonoho hua...

Ka Nupepa Kuokoa, Buke XXX, Helu 35, Aoao 3. Augate 29, 1891.

Mele are everywhere! 1912.

LEI MOKIHANA

Na ka Maunakea i kono mai ia’u,
E naue i ka aina malihini,
Aina kaulana o Hilo Hanakahi,
Aina hoohie a ka malihini,
He aloha Mokuola a e ku nei,
I ka uluwehi i ka lau o ka niu,
E kilohi i ka nani o Waiakea,
Me ke one anapa i Waiolama,
Malama ke aloha waiho iloko,
Ke kuleana o ka hiki ana aku,
Auhea la o ka Nuku o ka Manu,
Me Leleiwi i ka ehu o ke kai,
Akahi no au a ike maka,
I ka ua nihi ae ma kanahele,
Akaka e ka ua kanilehua,
Hoopulu i ka ili o ka malihini,
A hiki makou a i Homelani,
Hui malihini me ke kamaaina,
Ilaila makou i luana ai,
Me kuu lei rose poina ole,
Kau nui aku nei kahi manao,
E ike ia Waianuenue,
Ilaila hoi hope na malihini,
E ike i ka nani a o ka Wahine,
Kau i ka lio hao me ka lanakila,
Me a’u lei nani o ka puuwai,
Ua nani Olaa e waiho nei,
Oia uka noho i ka iuiu,
Ko mai ke ala o ka maile,
Na kahiko ia a oia uka,
He nahele i pu ia me ka lehua,
Lei hoohihi hoi a ka malihini,
Ike i ka nani a o Halemaumau,
Me ke ahi kaulana a ka Wahine,
Pehea mai oe Uwekahuna,
Me ka pali kapu o Kamohoalii,
He alii nui oe na ka malihini,
O nei aina pahoehoe,
A ka la’i makou i ke Anakolu,
Ike ia e ka nani o Wahinekapu,
Aloha ia uka me ke onaona,
Owili lei rose lei ohelo,
Kilakila hale Nani a e ku nei,
Hokele ku i ka maka o ka opua,
Ilaila ka wahine i walea ai,
Lei onaona o ka pua mokihana,
He hana pau ole ka ka makemake,
E uilani nei i kuu nui kino,
Manao ae au e hoi i ka home,
I ka uluwehiwehi o Kapalama,
Ke huli hoi nei ka Maunakea,
E ike i ka nani a o ke Kaona,
Onaona na maka o ka malihini,
I ka hoopulu ia e ka ua noe,
Noe mai ke aloha o na Mana Lani,
Kiai maluhia me ke ahonui,
Haina ia mai ana ka puana,
Lei ohuohu i ka lei Pa’i Niu,
Haina hou ia mai ana ka puana,
Kuu Lei Mokihana poina ole.
(Hakuia e)
MRS. MOKIHANA FERNANDEZ

[This is a nice mele describing a journey to and around Hawaii Island. It is a much longer version than the one cited from King’s Book of Hawaiian Melodies, on huapala.org, and is given a different title. Sadly, the early years of “Ka Hoku o Hawaii” (in which this article is included) are not online yet.]

(Hoku o Hawaii, 8/29/1912, p. 4)

LEI MOKIHANA

Ka Hoku o Hawaii, Buke 7, Helu 13, Aoao 4. Augate 29, 1912.

Typhoid Fever, 1912.

[Found under: “Various News”]

Honolulu, Aug. 27—Typhoid fever has spread severely in the district of Waimanalo, and there are a great many people who have been inflicted with the fever; the Board of Health [Papa Ola] is working to extinguish this frightening disease.

(Hoku o Hawaii, 8/29/1912, p. 3)

Honolulu, Aug. 27...

Ka Hoku o Hawaii, Buke 7, Helu 13, Aoao 3. Augate 29, 1912.

Ray Kinney and group from the Lexington Hotel performing in his hometown, Hilo, 1940.

ON THE STAGE

Coming To The

MAMO

THEATRE

FEB 21 – 22 – 23

In Person

Ray

KINNEY

LEXINGTON HOTEL

HAWAIIAN ORCHESTRA

DIRECT FROM NEW YORK

WITH

MEYMO [Ululani] HOLT

George Kainapau

TOMMY CASTRO

[Lillian] LEIMOMI WOODD

LEILANI IAEA

[illegible group of names]

Direct From Honolulu

[It seems the Senate Honored the entertainers and workers of the Lexington Hotel’s Hawaiian Room on its 75th anniversary just the other month!

There is also going to be a presentation related to this at the Distinctive Women in Hawaiian History Program on Saturday, September 15, 2012)

Unfortunately, the available digital image is as seen below, the actual  newspaper image should probably be much more clear and legible.]

(Hoku o Hawaii, 2/21/1940, p. 4)

ON THE STAGE

Ka Hoku o Hawaii, Volume XXXIV, Number 43, Page 4. Pepeluali 21, 1940.

Arthur Rice at Kipukai throwing net, 1910.

WITH A THROW NET.

The many pictures below show Arthur Rice fishing with a throw net, one of the foremost fishermen using a throw net. These are pictures taken recently at Kipukai, Kauai.

GOING TO CHECK OUT THE FISH.

THE SEA IS VERY ROUGH FOR THROWING NET.

THROWING.

GOING TO RETRIEVE THE NET.

RETURNING TO LAND WITH THE NET AND THE FISH CAUGHT.

[The newspapers don’t only contain words. After about 1900 there appear photos, and many like these  are much clearer in the original. There needs to be clear shots of the papers done. I almost could not make out some of the text in the top description!]

(Kuokoa, 11/11/1910, p. 6)

ME KA UPENA KIOLA.

Ka Nupepa Kuokoa, Buke XLVI, Helu 44, Aoao 6. Novemaba 11, 1910.

Set of mele composed in honor of King Kalakaua, 1881.

HE KAPA NO KALAKAUA.

O mai o Kalakaua nona ke Alii ke kapa hulu manu,
I hana ia mai e Halulu ka Manu Alii mai Kahiki,
Hiki i Hawaii nei i haku kapa hulu manu nou e Kalani Kalakaua,
Ke keiki makahiapo a Kapaakea ko makuakane,
A Keohokalole ko makuahine ke ola—la,
E kii ke kapa o ka hulu o ka Aeto,
A i kapa aahu no Kalani,
A e kii ko kapa o ka hulu o ka Iwa,
A i kapa aahu no Kalani,
A e kii ko kapa a ka hulu o ka Oo,
A i kapa aahu no Kalani,
A e kii ko kapa o ka hulu o ka Mamo,
A i kapa aahu no Kalani,
A e kii ko kapa o ka hlu o ka Iiwi,
A i kapa aahu no Kalani,
A e kii ko kapa o ka hulu o ka Pikake,
A i kapa aahu no Kalani,
A haina ke Alii nona ke kapa,
O Kalakaua kuu Lani.
Mrs. Kaleihiwahiwa.

HE OHU NO KALAKAUA.

Aia i ka Lani ko ohu e kohu ai,
Ua hana mua ia e ka Makua mana loa,
E kii ko lei ohu e Kalani,
O ke anuenue pio i ka lewa,
E kii ko lei ohu e Kalani,
O ka Waipuilani pio i ke kai,
Kinikohu oe e Kalani,
Ko ohu anuenue,
Kau mai oe i ka nuu,
Noho pono i ke Kalaunu,
He uwila kela—ua hiki mai nei,
He anapu keia maluna o Likelike,
He uila kela o ka papahi ohu,
He anapu keia Lehua o Hilo one,
He uwila kela—i ohu kahiko,
He anapu keia—no Kalakaua,
He uwila kela e o mai oe,
He anapu keia—e Kalakaua,
He uwila kela ko ohu kahiko,
He uwila kela,
Kohu i ke Kalaunu—He anapu keia,
He ohu no Kalakaua,
Mrs. Kaleihiwahiwa.

HE HANAU NO KALAKAUA.

Aia Iolani Kauikalani,
O ke Kini nui o Hawaii nei,
A o oe ka pua i oi loa ae,
Maluna o ke ao malamalama,
He uwila ka hoa e kaulike ai,
Ma na iliwai a o ka honua,
Hiki aku ka lohe la i ka hikina,
I ka la hanau o Kawaihau,
O ke aiwaiwa la o na lani,
A i hanau ia me ka opua,
Haina ke Alii i hanau ia,
O ka Wohikukahi la e—o mai.
Aia i Kauai o Kawaihau,
O ka Hui Mahi-ko o Kealia,
Alia oe la e Kapiolani,
E pulale e aku i ka hole ko,
Aia ike pono oe i ka nua,
Lawe ae oe a kau i ka nio,
Mai puni aku oe i ka puhikole,
I ka ili puakea oloko o Mareka,
A he mea hoopau poe-a-poe,
No ka mea Aupuni o Hawaii nei,
Ua ike maka iho no hoi oe,
A o oe ka heke i oi loa ae,
Haina ke Alii i hanau ia,
O ka Wohikukapu la e o mai.
Mrs. Kaleihiwahiwa.

HE INOA NO KALAKAUA.

Auhea wale oe e ka liko,
E ke koolua a o ka lehua,
Homai ke aloha ia nei;
A i honi kuwili ia aku,
Ke hoomau ae nei hoi,
I ke onaona la oia pua,
A’u i kui ai a lawa,
I lei no’u no ka Hikina,
No ka la hiki ma Kumukahi,
Kahiko ae la i Haehae,
O ka wela ka i kua o ka la,
Hulili i ka Pahoehoe,
Nonono ka pua o ka lehua,
Luhiehu i ke kula o Malama,
I ka hoope ia e ka ua,
Uluau kii wai o ka uka,
No uka ka wahine kia manu,
Aohe kepau pili ole,
O ke ani a Laukapalili,
Koe manu ole i ka wekiu,
E o e ka Wohikukahi,
O Kawaihau no he inoa.
Auhea oe Keonaona,
E ka hoapili o kuu kino,
A o oe a owau kai ike,
I ka hana hoi a ka makemake,
Kaua pu no ilaila,
I ka nahele lualai ke aloha,
Hiaai ka manao e ike,
I ka uka paoa i ke ala,
He ala o ka wai Iliahi,
Hoapili o Mailekaulahea,
Hea mai ke ahi a ka wahine,
O ke ala ia o ka malihini,
A e hiki ai i Kaauea,
I ka hale Kamala a ka noe,
Uhi wai anu o ka mauna,
I mehana i ke kono a loko,
Mea ole ke awa o ka uka,
Ka hanuna a ka ihu o ka lio,
I ke one aku o Kahualoa,
Loa wale ka noho’na o Kalani.
I Hiwahiwa no ke ao nei,
A i pua nani no Hawaii,
E o e ka Wohikukahi,
O Kawaihau he inoa.
Kaua i ka nani o Hilo,
I ka ua loku o Hanakahi,
Akahi no ko’u manene,
Ka me-eu hoi o ko’u oho,
He ula leo o Pahanakaiwi,
Ikuwa mai la i Haili,
Ilihia i ka leo o ka Mamo,
E wa mai la i Olaa,
Ua laa ia pua ia nei,
Eia i ko’u kiaha,
Ua hoolawa ia e Lia,
Me na lehua i Panaewa,
Kuhi no paha oe e Malio,
Hookahi halau i ao ai,
E like ai na mea hana,
O na mea hoonui ike,
He makau hala ole keia,
Ua lou ia e ka ia nui,
Ua moni ia ka’u maunu,
E Moananuikalehua,
Ua paa i ka lino pa-walu,
I malia i ke aho makalii,
Kuhi oe i ka Hilu-noenoe,
A he ia ia no ke kohola,
O ka lale au o Kaiona,
I noho i ka malu ohai,
Aohe hana a Malamanui,
Ua kau ke keha i Kaala,
O ka iki nioi pepa ia,
Holo ka wela i na aa koni,
Ka Upena nae mai keia,
Aohe ia koe ke hei mai,
He hului au no ia kai,
No ka moana kai hohonu,
E o e ka Wohikukapu,
O Kawaihau no he inoa,
Mrs. Kaleihiwahiwa
Ka-ua Paakea o Hale-kela.

(Elele Poakolu, 4/20/1881, p. 2)

HE KAPA NO KALAKAUA...

Ka Elele Poakolu, Buke II, Helu 7, Aoao 2. Aperila 20, 1881.

Speaking of Queen Kapiolani, here is a set of sweet mele composed in her honor! 1881.

HE KAPA NO KAPIOLANI.

O-mai o Kapiolani ka wahine nona ke kapa la,
I hana ia i ka lewa anuu i ka lewa lani;
I ka pae opua i kukulu o Kahiki—
Hiki ko kapa la i Hawaii,
He kapa la no Kapiolani
Ke Alii wahine nona ua kapa ke-o-la
O-mai ana hoi ko kapa la-e.
Aia i ka hikina ko kapa la
O ka la hiki ma Kumukahi
Hookahi no oe e ka Lani
Ko kapa o ka maka o ka la
Kukuna o ka la ko kapa
Hana ia mai e ke ao polohiwa
Ka onohi o ka la ko kapa
Hana ia mai e ke ao-lewa
Lihilihi o ka la ko kapa
Hana ia mai la e ka opua
I kapa aahu no ka Lani
No Kapiolani i ka iu o na moku,
E ola o ka Lani i ke ao
A kau i ka pua aneane.
Aia i ka mahina ko kapa,
Ke konane hohola i ka honua,
Hana ia i ka malu o ke ao,
I ka ihi ka-pu o na Lani,
Hii ia mai la e Hoohoku,
Laua me Mahealani,
I kapa aahu no ka Lani,
O Kapiolani i ka iu o ka moku
E ola o ka La ni i ke ao
A kau i ka pua aneane.
Aia i ka hoku ko kapa
O ke ao kaalewa i ka lani
Hana ia mai la e Makalii
Ko kapa o ke ao naulu
Hii ia mai la e Kaaona
Ko kapa nani o ka uila
I kapa aahu no ka Lani
O Kapiolani i ka iu o ka moku
E ola o ka Lani i ke ao,
A kau i ka pua aneane.
Aia i Kumulani ko kapa
O ka ua koko i ka ili kai
Ke hohola mai la i ka moana
Hii ia e ka ohuku ale
Punohu ko kapa e ka Lani
Hana ia e Kane Kanaloa
Loa wale ka noho’na a ka Lani
A kau i ka pua aneane.
Mrs. Kaleihiwahiwa.

HE HELE NO KAPIOLANI.

Ke hele mai nei ke Kuini,
O Kapiolani no he inoa,
Ua paihiihi ka honua,
I ka hele ana a Kapiolani,
Nau ka hele la i ike ia,
Ua haa ka opua i ka lewa,
Ku e ka punohu mamua,
I ka hele a ka Lani kiekie
Pio ana e ke anuenue,
Halii ana e ka ua koko,
Haina ka hele i ike ia,
No Kapiolani la e o mai.
Ke hele mai nei ke Kuini,
O Kapiolani no he inoa,
Nau ka hele la i ike ia,
Haa e Hawaii o Keawe,
Ui ae Hiiaka i ka poli;
Nawai neia kupueu,
Hai mai o Maui o Kama,
Moopuna wau na Makalii,
Ninau Molokai a Hina,
No ke aha nei hele a ka Lani,
Hai mai Oahu o Kuhihewa,
A he hele hooulu lahui,
I pono no ka makaainana,
Olioli Kauai o Mano,
Lohe aku Niihau me Lehua,
Eiae o ka Lani a hiki mai,
Haina ka hele i ike ia
O Kapiolani la e o mai.
Mrs. Kaleihiwahiwa.

HE PUA ROSE NO KAPIOLANI.

Auhea wale oe e ka ua,
Ma ka lau koa la o Nuuanu,
O ke Kamakahala ka’u pua,
A i koolua hoi no ka Ahihi,
E maliu mai e ke onaona,
Eia ko lei hulu mamo,
O ka oo manu o Lea,
Kuu laahia wale i ka leo,
I ka lahui ipo ahi
Mahea hoi au e ke hoa,
E hoopumehana ia ai,
Ma ko oealo iho au,
I ka poli i ka pili umauma,
O ke kapa ia e mehana ai,
O na po kehau anu,
Eia au a hiki aku,
Me ka mohai a ka hihio,
E aho au e hooko,
I ka leo  hoi o ke Kahuli,
I kuleana ai o Ulili,
E hone nei i ke kualono,
Ua kohu kanikani a ula,
Ke o i ka ili o ke kai,
Akahi a lana ka manao,
Eia i ko’u waihona,
I ka pa i—ki pili aoao,
Haina mai ana ka puana,
O Kapiolani i ka iu o luna.
Mrs. Kaleihiwahiwa.

HE INOA NO KE OHO O KAPIOLANI.

Akahi hoi au a ike la,
Ke konane lai a ka mahina la,
O ka noho nani a ke Kuini,
O Kapiolani no kuu lani,
Eia i ke one kaulana,
I ke one kapu o Kuhihewa,
Ua kuhi au o ka lau niu,—
A-e-he holu nape nei i ka makani,
Eia no ka o ke oho,
O ke oho kapu o na lani,
Haina ia ana ko oho,
O Maewaikalani he inoa,
E o mai oe e ka Iwa,
O Kapiolani i ka iu o luna.
Mrs. Kaleihiwahiwa.

HE INOA APO-LIMA O KAPIOLANI.

He inoa keia no ke Apo-lima,
No Kapiolani i ka iu o luna,
Eia ia la ke hulali nei,
Ke anapu mai la la i ko lima,
Ua hana ia mai e Kinigula,
A i apo-lima hoi no ke Kuini,
Hanohano oe la ke noho mai,
Ka alohi mai a ou map [mau] apo-lima,
Ua like me ka hau o ka mauna,
Ka ha-ale i ka piko o Maunakea,
Kinohinohi oe ke iho,
I na hana noiau a ka wahine,
Ua like pu me ka ula o ke ahi,
I ka a i ka poli ou e ka Iwa,
Haina nona ka ke apo,
O Kapiolani i ka iu o luna.
Mrs. Kaleihiwahiwa.

HE KOMO LIMA NO KAPIOLANI.

Nani wale ke Komo Kaimana,
Hana ia mai la e Rukini,
Ke a mai la i Ladana,
Ke anapu ae la i Parisa,
Na Pae Aina o Kahiki.
Hiki mai ka Uwila Olelo,
Ma ka Moana kai anu Hema,
Kau lia ia iho i ka Hema,
I pili pono i ka Akau,
Ua kau a like ka manao,
Ua iliwai like pono ia,
I na Ona Hui o Palani,
I uwepa ia i ka Puuwai,
I ka Elele uweke kapalili,
Liilii hua momi o Kina,
Waiwai kumukuai nu i,
Ua nui ua piha ke kaona,
Na mea hou o ka Nupepa,
Eia la hoapaapa ilaila,
Huli mai eia ka mehana,
Ho-iho a pulu i ka ua,
Aole i ka wai kehau,
Haina ia’e i lohe ia,
Ka Wahine hoi nona ke Komo,
Kapiolani i ka iu o luna,
Ke Kuini o Hawaii nei.
Mrs. Kaleihiwahiwa.

HE ALOHA NO KAPIOLANI.

Hoonani mau ia ke Kuini,
O Kapiolani no he inoa,
A he hiwahiwa no ke ao nei,
Mai ka Hikina a ke Komohana,
Hana mau ka waha o ka lokoino,
Kau mau ana i ka lehelehe,
Kumu ole ka hana a Hawaii,
Maluna hoi o nei lani,
E oni wale mai no oe,
Aohe e loaa ke’lii,
A he ihi a he kapu ia nei,
A he pua kau i ka wekiu,
Aole e loaa keʻlii,
Ia oe e ka Maukauka,
A heaha keia wahakani,
Au la e Hawaii o Keawe,
A he manu ke hoa e like ai,
Kau like i ka lae kahakai,
A he lohe olelo mai ko’u,
I ka nune o ke kaona,
E ola kuu Lani Ihikapu,
Ma ka inoa o ke Kahi-kolu.
Mrs. Kaleihiwahiwa.
Ka-ua Paakea o Hale-kela.
Kapalama, Aperila 12, 1881.

[This newspaper, Ka Elele Poakolu, is yet another one not available online even if it is microfilmed. I am not sure how ulukau.org missed digitizing this when they were under agreement many years ago to put up all of the available newspapers online… To view the pages, you have to find your way down to one of the institutions which have Hawaiian-Language Newspaper microfilms.

Might anyone have any biographical information on Mrs. Kaleihiwahiwa?]

(Elele Poakolu, 4/13/1881, p. 6)

HE KAPA NO KAPIOLANI...

Ka Elele Poakolu, Buke II, helu 6, Aoao 6. Aperila 13, 1881.